“`html
Avrupa Birliği’nin yeryüzü gözlem programı Copernicus ile Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından bugün yayımlanan raporlar, 2025’in dünya tarihindeki en sıcak üçüncü yıl olacağını açıkladı.
ECMWF’ye göre 2025, 2023’e göre yalnızca 0,01 derece daha serin bir yıl. Ancak, son üç yıl boyunca ortalama sıcaklıklar, küresel iklim değişikliğinde kritik bir eşik olan 1,5 santigrat dereceyi aşmış durumda. İngiltere’nin ulusal meteoroloji kurumu UK Met Office de, 1850 yılına kadar uzanan verilere dayanarak 2025’in en sıcak üçüncü yıl olduğunu onayladı.
KÜRESEL ISINMA KAYGILARI
ECMWF, tarihsel kayıtlara göre, insanlığın yaygın fosil yakıt kullanmaya başladığı sanayi öncesi dönemin (1850-1900) ortalamasının 1,5 santigrat derece üzerinde gezegenin sıcaklığının seyretmesinin ilk kez görüldüğünü ifade etti. Bu, kesintisiz 3 yıllık dönem sona erdi.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, “1,5 santigrat derece eşiği, uçurumun kenarında olduğumuz anlamına gelmiyor. Fakat her bir derecenin ve her kesrin, aşırı hava olaylarının ciddi boyutları açısından önemli olduğunu biliyoruz” açıklamasını yaptı.
Burgess, “20 yıl sonra, 2020’lerin ortasındaki bu dönemi incelediğimizde, bu yılların daha nispeten serin zamanlar olarak değerlendireceğiz” yorumunda bulundu.
BEKLENEN İKLİM SENARYOLARI
Birçok ülkenin, 2015 Paris Anlaşması çerçevesinde sanayi öncesi döneme göre sıcaklık artışının 1,5 santigrat derecenin altında kalmasını sağlamak amacıyla taahhütte bulunduğunu hatırlatan ECMWF, sera gazı salınımlarını azaltma çabalarının yetersiz kalması sebebiyle, bu seviyenin 2030’dan önce aşılabileceği uyarısında bulundu. Bu durum, 2040’larda gerçekleşmesi beklenen bir senaryonun 10 yıl daha önce yaşanabileceği anlamına geliyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, “Bu eşiği geçmemiz kaçınılmaz. Önemli olan, bu kaçınılmaz durumu ve sonuçlarını en iyi şekilde nasıl yöneteceğimiz” dedi.
Kısa vadeli gözlemler, 1,5 santigrat derece seviyesinin aşıldığını belirlerken, ECMWF’ye göre uzun vadeli sıcaklıkların hâlâ sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4 santigrat derece üzerinde olduğu kaydedildi. Uzun vadede bu eşiğin aşılması, daha yoğun aşırı hava olaylarına, uzun süren sıcak hava dalgalarına, fırtınalara ve sel gibi etkilere yol açması bekleniyor. 2025’te Avrupa’da meydana gelen büyük çaplı orman yangınları tarihteki en yüksek emisyon rakamına ulaştı.
Bilim insanları, iklim değişikliklerinin belirli meteorolojik olayları daha da güçlendirdiğini belirtiyor. Özellikle, Karayipler’deki Melissa Kasırgası ve Pakistan’da çok sayıda ölüme sebep olan yoğun yağmurlar buna örnek olarak gösteriliyor.
“`
